سیر تکاملی مدیریت: 2) رویکرد رفتاری
سه رویکرد متفاوتی که در طول سیر تکاملی مدیریت وجود داشته عبارتند از : 1. رویکرد کلاسیک (قدیمی) 2. رویکرد رفتاری (مبتنی بر رفتار) 3. رویکرد کمی (مقداری). در این مقاله به شرح رویکرد دوم می پردازیم.
2 – رویکرد رفتاری (مبتنی بر رفتار)
رویکرد رفتاری در رویکرد روابط انسانی، مبتنی بر فرضیه افزایش تولید و بهره وری مدیریتی از طریق درک و فهمیدن روحیه افراد است.
رویکرد روابط انسانی در مدیریت، رفتار انسانی را در بر گرفته و توجه آن معطوف به افراد (کارکنان) و نقش آنها در سازمان است. رشد و محبوبیت این نوع طرز تفکر مرهون Elton Mayo و مطالعات او در این زمینه است که در یک شرکت سازنده لوازم الکترونیکی به کمک کارکنان دانشگاه هاروارد صورت گرفت.
اولین مطالعه اون در یک کارخانه نساجی در فیلادلفیا صورت گرفت. مشکل اصلی که موضوع مطالعات او بود، آمد و رفت (استخدام و ترک کار/اخراج) کارکنان در واحدی بود که کار در آن به شدت یکنواخت و خسته کننده بود. کارکنان در این واحد به شدت در معرض افسردگی، دلشکستگی و روزمرگی بوده و خیلی زود زودرنج و عصبی شده و ناگهان کار خود را رها می کردند. ابتدا Mayo تصور میکرد که خستگی جسمی علت این رفتار کارکنان است. بنابراین او پیشنهاد داد تا در طول روز زمان هایی برای استراحت کارکنان در نظر گرفته شود. برای برنامه ریزی زمان بندی این اوقات استراحت، به پیشنهاد مدیریت تصمیم در خصوص این زمان ها بر عهده خود کارکنان گذاشته شد. نتیجه مثبت بلافاصله حاصل شد. نرخ آمد و رفت کارکنان کاهش چشمگیری داشته و به حدود نرخ عادی در سایر واحدها رسیده و بهره وری تولید بیشتر شده و فضای غم آلود واحد از بین رفت.
در شرکت Hawthorne سازنده لوازم الکترونیکی نیز او به نتایج مشابهی دست یافت. پس از آن او تحقیقات خود را در واحد استخدام یک بانک و نیز کارخانه هواپیماسازی نیز انجام داد. نتایج به دست آمده نشان می داد که پاسخ به نیازهای اجتماعی و روحی افراد در ایجاد انگیزه در آنها، از پاداش های مادی مژثرتر بوده و کارکنان با انگیزه بیشتری کار کرده و بهره وری بالایی خواهند داشت.